معرفي گروه

1- شرح وظايف گروه

• شناسايي اقلام اطلاعات مكان محور در وزارت راه و ترابري
• ارائه تعاريف و استاندارد ها براي جمع آوري و بهره برداري از اطلاعات مكان محور
• اخذ و جمع آوري اطلاعات مكان محور از منابع درون وزارتخانه (معاونتها و سازمانهاي زير مجموعه)
• نشر اطلاعات مكان محور حمل و نقل و راه و ترابري در سطح وزارتخانه و كشور
2- تعريف ژئوماتيكس

ژئوماتيكس به مجموعه فرآيندهاي اكتساب، مدلسازي، تحليل و مديريت اطلاعات مكان محور اطلاق مي گردد. در دانش ژئومتيكس از علوم مختلفي نظير ژئودزي، تعيين موقعيت و ناوبري (براي مثال به كمك سيستم هاي تعيين موقعيت جهاني)، نقشه برداري و نقشه سازي رقومي، فتوگرامتري، سنجش از دور ، سيستمهاي اطلاعات جغرافيائي و سيستمهاي آمايش سرزمين استفاده مي شود. به اين مجموعه از فناوري و دانشها، علوم ژئومتيكس گفته مي شود.
3- كاربردهاي اطلاعات مكان محوردر راه وترابري

الف-ارائه سريع اطلاعات صحيح و دقيق و با كيفيت در مورد پارامترهاي تصميم گيري به منظور كاهش هزينه
ب- افزايش كارائي و بازده سيستمهاي اطلاعاتي مورد استفاده در حمل ونقل نظير : سيستم هاي اطلاعات حمل و نقل جاده اي و ريلي، سيستمهاي حمل و نقل هوشمند، سيستمهاي مديريت ايمني و ترافيك حمل ونقل هوائي، دريائي، ريلي و جاده اي، مديريت روسازي راه، مديريت نگهداري پل و ...
پ- مديريت، ارزيابي و نظارت بر شبكه حمل و نقل و توسعه راه حل هاي جديد براي مكان يابي و طراحي كريدورها
ج- ارائه مدل هاي پاسخگو و مطمئن براي خدمات امداد در مواقع بحراني و حوادث غير مترقبه به منظور افزايش ضريب ايمني خطوط حمل ونقل
ح- بهبود سيستمهاي اطلاعات ناوگان حمل ونقل (زميني، هوائي و دريائي) و ارائه اطلاعات از موقعيت وسايل نقليه بصورت آني و بهبود كيفي مديريت جريان كالاها و مسافرين

فعاليتهاي انجام گرفته

1-تهيه مدل رقومي ارتفاع سراسركشوردرمقياس1:250000

مدل رقومي ارتفاعي، سطحي سه بعدي از شكل توپوگرافي زمين به فرمت رقومي است كه در آن مختصات سه بعدي نقاط در فواصل معين به صورت يك شبكه منظم نگهداري مي شود.
به علت اهميت و كاربرد مدل رقومي زمين اقدام به تهيه آن از نقشه هاي توپوگرافي 000/250 :1 گرديد. بعد از انجام اصلاحات نهايي، به منظور گويايي بيشتر لايه هايي نظير شبكه راهها، رودخانه ها، درياچه ها، شهرها، آبادي ها، تونل ها، پل ها و تأسيساتي نظير پمپ بنزين و رستورانها به مدل سه بعدي زمين اضافه گرديد. لازم بذكر است كه مدل رقومي زمين در مقياس000/250 :1براي اولين بار به صورت يكپارچه در سطح كل كشور توسط كارشناسان ژئوماتيك اين مركز تهيه شده است.
2- پياده سازي تحليل شبكه بر روي راههاي سراسر كشور

مهمترين هدف از ايجاد يك پايگاه اطلاعات مكان محور انجام تحليل هايي است كه از ماهيت مكاني اطلاعات درآنها استفاده مي شود. در زمينه حمل ونقل يكي از مهمترين اين تحليل ها، تحليل شبكه مي باشد.
تحليل شبكه بر روي شبكه سراسري حمل ونقل جاده اي كشور كه توسط سازمان راهداري وپايانه ها برداشت شده بود، انجام گرفت.
به طور خلاصه مشخصات اصلي اين فعاليت به شرح زير است:

• امكان انجام تحليل شبكه راهها و يافتن كوتاهترين مسير بين نقاط گرهي بر مبناي در نظر گرفتن شروط مختلف مانند عبور از نقاط و يا مسيرهاي اجباري، كوتاهترين زمان بر اساس سرعت، تعداد و مشخصات تاسيسات جانبي مسير انتخابي
• امكان پيدا نمودن كوتاهترين مسير حركت از لحاظ فاكتورهايي نظير مسافت ، زمان و بار ترافيكي
• امكان جستجوي تقاطع ها، آدرس يابي و جستجوي ميداني درشبكه راهها
3-گوياسازي اطلاعات شبكه راهها به كمك تحليل مسيريابي

محور راههاي ايران فاقد كد گذاري استاندارد مي باشد. اين امر سبب مشكلات زيادي در هماهنگي اطلاعات جاده ها از منابع مختلف وتبادل اطلاعات مي گردد، علاوه بر آن انطباق ساير آمار واطلاعات را با شبكه راهها با مشكل مواجه مي سازد.
به منظور دستيابي به يك الگوي استاندارد كدگذاري، در اولين مرحله اقدام به نامگذاري جاده هاشد. نام گذاري هر محور بر اساس نام نقاطي است كه توسط آن محور بهم متصل مي شوند. انتخاب محور هاي مواصلاتي بين نقاط با استفاده از تحليل شبكه راههاي ايران و بر اساس پارامتر كمترين زمان عبور صورت گرفته است.
در حال حاضر كليه جاده هاي موجود درطرح شناسنامه راههاي ايران داراي فيلد نام كريدور مي باشد.
4-تهيه نقشه آزاد راههابه دو زبان فارسي ولاتين درمقياس 1:1000000 و 1:600000 :

نقشه پايه مورد استفاده، نقشه سراسري1:250000 كشور بوده است و همچنين از اطلاعات جاده اي و شهرهاي برداشت شده با سيستم هاي تعيين موقعيت جهاني كه توسط سازمان پايانه ها در اختيار گروه ژئوماتيكس قرار گرفته است به عنوان بستر اصلي نقشه استفاده شد. علاوه بر آن اطلاعات ارائه شده از طرف اداره كل ساختمان آزاد راهها كه عبارت بود از آزاد راههاي موجود، آزادراههاي دردست ساخت، آزادراههاي موردنظر براي ساخت (پيوست بودجه) و آزادراههاي پيشنهادي به منظور تكميل شبكه، درچهارلايه اطلاعاتي به شبكه راهها اضافه گرديد. در مرحله آخر عمليات كارتوگرافي بر روي نقشه انجام گرفت.
5- تهيه نقشه راه آهن كشور به دو زبان فارسي ولاتين:

اطلاعات موجود در نقشه راه آهن سراسر كشور از واحد سيستم اطلاعات جغرافيايي دفتر آمار و فن آوري اطلاعات شركت راه آهن اخذ شده است. سپس اين اطلاعات به صورت گرافيكي به نقشه پايه موجود در واحد ژئومتيكس اضافه شده است . شايان ذكر است كه كليه خطوط راه آهن يك خطه و دوخطه (موجود، در دست احداث، در دست مطالعه مرحله اول ومرحله دوم وپيشنهادي) بر روي نقشه نمايش داده شده است.

فعاليتهاي آتي

1- طرح جامع سيستم اطلاعات جغرافيايي وزارت راه وترابري
2- كدگذاري استاندارد محور راههاي سراسركشور
3- بهنگام سازي پايگاه اطلاعات مكاني شبكه حمل ونقل كشور در مقياس1:50000
4- اجراي پروژه WEB GIS وزارت راه وترابري

لينك به سايتهاي مرتبط

1- كميته فن آوري اطلاعات وزارت راه وترابري http://www.ittransport.ir
2- سازمان راهداري و حمل ونقل جاده اي http://www.tto-ir.org
3- شركت راه آهن جمهوري اسلامي http://www.irirw.ir
4- مركز فن آوري اطلاعات وزارت نيرو http://www.gis.moe.org.ir
5- انجمن سنجش از دور ايران http://www.irsgs.org
6- سازمان نقشه برداري http://www.ncc.org.ir
7- پژوهشكده حمل و نقل http://www.rahiran.ir
8- مركز اطلاعات جغرافيايي شهر تهران http://www.tehran-gis.com